← Wróć do strony głównej
Studium biblijne · Stary Testament

Pięcioksiąg Mojżeszowy

radek · wprowadzenie do serii

Pięcioksiąg to pierwsze pięć ksiąg Biblii, tradycyjnie przypisywanych Mojżeszowi. W judaizmie nazywa się je Torą, czyli Prawem lub Nauką. Dla wielu czytelników to właśnie tu zaczynają się problemy, bo po pełnej wydarzeń Księdze Rodzaju przychodzi Kapłańska ze szczegółowymi przepisami o ofiarach, a entuzjazm do lektury szybko opada. Szkoda, bo te pięć ksiąg razem opowiada jedną spójną historię: od stworzenia świata, przez upadek człowieka, obietnicę daną Abrahamowi, niewolę w Egipcie, wyjście i wędrówkę przez pustynię, aż po próg Ziemi Obiecanej.

Nie trzeba czytać ich po kolei, żeby zrozumieć sens. Czasem łatwiej zacząć od historii, które dzieją się w Rodzaju i Wyjściu, a do części prawnej wrócić później, kiedy już wiadomo, w jakim kontekście te przepisy powstały. Poniżej krótkie wprowadzenie do każdej z pięciu ksiąg — kolejne wpisy w tej serii będą się do nich odwoływać.

Księga I

Rodzaju (Genesis)

Stworzenie świata, upadek człowieka, potop, wieża Babel, a potem historie patriarchów: Abrahama, Izaaka, Jakuba i Józefa. Najbardziej narracyjna z pięciu ksiąg, dobry punkt startowy dla kogoś, kto zaczyna czytać Biblię od zera.

Księga II

Wyjścia (Exodus)

Niewola w Egipcie, dziesięć plag, wyjście Izraela pod wodzą Mojżesza, przejście przez Morze Czerwone i nadanie Dziesięciu Przykazań na Synaju. Tu zaczyna się też opis budowy przybytku, czyli przenośnego miejsca kultu na czas wędrówki.

Księga III

Kapłańska (Leviticus)

Najbardziej techniczna z ksiąg Pięcioksięgu: przepisy o ofiarach, o czystości rytualnej, o świętach. Łatwo się zniechęcić, ale to właśnie tutaj Bóg tłumaczy, jak grzeszny człowiek może w ogóle zbliżyć się do świętego Boga. Warto o tym pamiętać, czytając kolejne rozdziały.

Księga IV

Liczb (Numeri)

Czterdzieści lat wędrówki przez pustynię, spis ludu (stąd nazwa), bunty przeciwko Mojżeszowi i konsekwencje niewiary, przez które całe pokolenie nie wchodzi do Ziemi Obiecanej. Księga o tym, jak długo można błądzić w kółko, zanim się coś zmieni.

Księga V

Powtórzonego Prawa (Deuteronomium)

Mojżesz, tuż przed śmiercią, przypomina ludowi historię i Prawo, zanim ten wejdzie do Ziemi Obiecanej bez niego. Nazwa dosłownie znaczy „drugie prawo" — nie chodzi o nowe przepisy, tylko o powtórzenie i wyjaśnienie tego, co już zostało dane na Synaju.

„Na początku stworzył Bóg niebo i ziemię." — 1 Mż. 1:1

Wprowadzenie ma charakter osobistego opracowania, nie oficjalnego komentarza teologicznego którejkolwiek denominacji.